Bir Sanat Öğrenmek Kişiye Ne Kazandırır?
Bir Sanat Öğrenmek Kişiye Ne Kazandırır?
İnsanlık tarihine baktığımız zaman her dönemde insanlar kültürlerine göre gerek ihtiyaçtan ve gerekse de yeni buluşlar için sanat ile meşgul olmuşlardır.
Her milletin ve inancın kedine göre bir medeniyeti kültürü olduğu gibi bir sanatı da vardır. Sanat sadece keyfi bir estetik değildir. Çoğu zaman ihtiyaca binaen yapılmış ve icra eden insanlar özen gösterince yaptıkları işler sanata dönmüştür.
Yaşadığımız Türk-İslam medeniyetinin de kadim kültürü ve çok zengin sanatlara sahip olduğu bilinmektedir. İslamiyet ile beraber sanat her toplumda farklılık göstermiştir. Belirli bir zaman sonra Türk-İslam sanatları ciddi şekil almaya başlamış ve aynı yol geleneksel usul ile günümüze kadar gelmiştir.
İnsanlar Sanat ile Neden Uğraşmışlardır?
Bu yazıda daha çok size hat sanatından örnek vererek anlatsam kolay anlaşılacaktır. İslamiyet’in ilk yıllarında ve öncesinde de olduğu gibi yazı ticarette önemli yer tutmakla beraber edebiyat ve ilim alanlarında da çok önemli rolü vardı. Dolayısı ile insanlar daha okunaklı ve daha güzel yazma gayreti içine girmişlerdir. Hz. Ali k.v. bilindiği gibi Efendimiz sav.’in katibi idi. Halifeliği döneminde Küfe şehrini ilmin merkezi yaptığı gibi güzel yazının da temellerini burada atmıştır. Şöyle diyebiliriz yazı sanat olarak burada başlamıştır. Daha sonra gelen insanlar yazıyı geliştirmişlerdir. Emeviler ve Abbasiler döneminde normal yazı ile hat sanatı birbirinden ayrılmıştır. Hat sanatı estetik olarak belirli kurallara göre yazılırken, kitap çoğaltmada sadece okunaklı yazı olmasına dikkat etmişlerdir.
Matbaa icat edildikten sonra insanlar hat sanatında da çok ciddi başarılar elde etmişlerdir. Bu da demek oluyor ki teknolojinin gelişmesi hat sanatını sanat olarak çok fazla etkilememiştir. Bu gün aynı hassasiyetle hat sanatı öğreten ve öğrenen talebeler vardır. Aynı geleneğe sahip çıkılarak devam edilmektedir.
Bizim kültürümüzde özellikle manevi tarafı bu denli yüksek olan sanatları icra etmek, tasavvufi bir terbiye almak ve hakkı aramaktır. Sanat insan maddi ve manevi kazanç sağladığı için insanlar her dönemde ve her kültürde sanatla meşgul olmayı bir ihtiyaç haline getirmişlerdir.
Sanatın İnsana Kazandırdığı Maddi ve Manevi Güzellikler
Sadece bu başlık altında kitap yazılsa yeridir. Zira o denli büyük bir konu ki ifade etmek yetersi olacaktır.
Hat sanatı üzerine konuşacak olursak;
Sanat öğrenmek haliyle çok zor ve uzun bir eğitim süreci istemektedir. Aşk ile meşk etmek gerekir. Bu kapıya girerken içimde bir aşk ile gireriz. Bazen ilk zamanlarda başaramadığımız için üzülür ümitsizliğe düşeriz. Ama derslere devam edildiği süre içinde az da olsa başardığımızı görünce sevinmeye başlarız. Bu da bize sabrı ümit ve başarıyı yeniden öğretir. Özellikle insan sabır öğretir. Sabır sonradan öğrenilen bir şeydir. Bu sebeple kendimize karşı ön yargımızı bir kenara bırakırız.
Ayet ve hadisleri meşk ederken bambaşka bir dünyaya yelken açarız. Yazı başında saatlerce dursak dahi ne yorulma ne de sıkılma hissederiz. Çünkü geçmiş dönem üstadlarımız hat sanatına ibadet gözü ile bakmışlardır. Bundan dolayı uygun vakitlerimizi değerlendirmeye imkan bulmuş oluruz.
Hat sanatındaki meşhur hattatlara baktığımızda hemen hemen bir çoğu Osmanlı devleti padişahları ile beraber ders yapmışlardır. Hatta Hafız Osman efendi yazarken padişah hokkasını tutmuştur. Bu yaşanmış güzel örneklere bakınca hat sanatının kişiye manevi bir ahlak güzelliği kattığını da görmemek imkansız. Zira bütün bu iltifatların yanında hiçbir hat üstadı kibre kapılmamış her zaman konumunu muhafaza etmiştir. Kebair günahlardan uzak durmak her zaman gerekir. Bir hattat daha çok dikkat etmesi gerekir. İlahi kelamı meşk etmek çok yüksek bir vazifedir. Buna layık olmaya gayret göstermişlerdir.
İnsanlara ve olaylara yeni bir bakış açısı kazandırır. Normal insanlardan farklı olarak çok ince düşünme ve çok hassas davranırlar. Maddi sıkıntılar çeken meşhur hattatlarımız dahi tevekkülü elden bırakmamış bütün ciddiyeti ile sanata sahip çıkmışlardır. Bunlarla beraber Merhum Bakkal Hacı Arif efendinin vefat ettikten sonra cebinden bir not defteri çıkmıştır. Bu defterde 30 fakir aileye her ay yardım etmiş ve bunları unutmamak için not alıp, her ay yardıma devam etmiştir. Etrafına faydalı olmayı ve duyarlı bir şekilde yaşamaya gayret ederler. Sanat toplumun bir arada huzur içinde yaşaması için önemli bir yere sahiptir.
Sözü çok uzatmadan bitirmek gerekirse; Acizane herkesin kültürümüzden gelen bir sanat dalı ile meşgul olmasını isterim. Allah cc. Hepimize çok üstün yetenekler vermiştir . Bu hususta kimse birbirinden farklı değildir. Farklı neyi sevip sevmediğimizdir. İnsanlar sevdiği iş ile meşgul olmak isterler bu sebeple sanat da aynı şekilde seviyorsan içinde aşk varsa öğrenebilirsin ama aşk yok ise hevesten başka bir yere geçmez. Bu hususlara dikkat etmek gerekir.
Bu konuda sizde düşüncelerinizi fikirlerinizi yorum kısmında yazabilirsiniz.
Hürmetlerimle
İslam Kaya
Malatya 2020
Web.tv
